Czeska kultura kawowa obejmuje zarówno tradycyjną kawę mieloną przygotowywaną przez zalanie wodą, jak i dynamicznie rozwijający się segment kaw speciality. Obok marek znanych jeszcze z czasów Czechosłowacji działają obecnie niewielkie palarnie sprowadzające ziarna z konkretnych plantacji.
Nie wszystkie czeskie marki pozostają dzisiaj własnością czeskich przedsiębiorstw. Niektóre zostały przejęte przez międzynarodowe grupy, ale nadal odwołują się do swojego czeskiego pochodzenia i lokalnych zwyczajów.
Na tej stronie przedstawiamy zarówno historyczne czeskie marki kawy, jak i wybrane współczesne palarnie.
Dadák
Historia marki Dadák rozpoczęła się w 1905 roku w miejscowości Valašské Meziříčí. Arnošt Dadák założył tam przedsiębiorstwo zajmujące się importem i przetwarzaniem produktów kolonialnych. Początkowo samodzielnie palił niewielkie partie kawy i dostarczał je lokalnym odbiorcom.
Z czasem firma rozbudowała palarnię oraz rozpoczęła pakowanie herbaty, kakao i innych produktów. Po II wojnie światowej przedsiębiorstwo zostało znacjonalizowane, a po zmianach ustrojowych marka trafiła do zagranicznego właściciela.
Dadák pozostaje ważną częścią historii czeskiego przemysłu kawowego, nawet jeżeli jego obecność na współczesnym rynku jest znacznie mniejsza niż dawniej.
Jihlavanka
Jihlavanka jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych czeskich marek kawy. Jej historia wiąże się z palarnią i pakowalnią uruchomioną w 1958 roku w Igławie. Sama nazwa Jihlavanka pojawiła się w 1993 roku i została utworzona od czeskiej nazwy miasta – Jihlava.
Marka specjalizuje się w tradycyjnych, intensywnych kawach mielonych, ale oferuje również kawy ziarniste i rozpuszczalne. Do znanych produktów należą Jihlavanka Standard, Extra jemná, Staročeská, Espresso oraz Crema Intense.
Obecnie Jihlavanka należy do Tchibo. Od 2005 roku jej produkcja nie odbywa się już w Igławie. Kawy ziarniste powstają w Hamburgu, natomiast produkty mielone i rozpuszczalne produkowane są w zakładzie w podwarszawskich Markach.
Marila
Historia marki Marila sięga 1929 roku. Jest ona związana z Pragą oraz palarnią działającą obecnie w miejscowości Votice w środkowych Czechach.
Jednym z najdłużej oferowanych produktów marki jest kawa Standard. W latach dziewięćdziesiątych produkcję przeniesiono do Votic, a przedsiębiorstwo kilkakrotnie zmieniało właścicieli.
W 2009 roku firmę przejęła należąca do polskiej grupy Mokate spółka Mokate Czech. Obecna oferta Marili obejmuje tradycyjne mieszanki, kawy ziarniste oraz produkty zaliczane do segmentu kaw kraftowych i jednorodnych.
Doubleshot
Doubleshot jest czeską palarnią kaw speciality działającą od 2010 roku. Firma współpracuje bezpośrednio z producentami kawy i sprowadza ziarna z konkretnych gospodarstw oraz regionów.
Kawa palona jest w Pradze. Doubleshot prowadzi również własne kawiarnie i bary kawowe oraz działalność edukacyjną związaną z przygotowywaniem kawy.
Marka reprezentuje współczesną część czeskiego rynku, która koncentruje się na pochodzeniu ziaren, lżejszym paleniu oraz alternatywnych metodach parzenia.
Dos Mundos
Dos Mundos jest niezależną czeską palarnią kawy speciality z Pragi. Jej nazwa oznacza „dwa światy” i nawiązuje do połączenia świata producentów zielonej kawy ze światem osób przygotowujących i pijących ją w Europie.
Palarnia wybiera kawy pochodzące z konkretnych gospodarstw i regionów Ameryki Łacińskiej, Afryki oraz Azji. Prowadzi również własne kawiarnie i zajmuje się szkoleniem baristów.
Coffee Source
Coffee Source jest czeską palarnią kawy związaną z Pragą. Oferuje kawy przeznaczone do espresso i metod przelewowych, a także produkty dla kawiarni, restauracji oraz klientów indywidualnych.
Marka należy do grona przedsiębiorstw rozwijających współczesną czeską kulturę kawy jakościowej.
Oficjalna strona Coffee Source
Tradycyjna kawa po czesku
Przez wiele lat jednym z najbardziej rozpowszechnionych sposobów przygotowywania kawy w Czechach był tak zwany „turek”. Drobno zmieloną kawę wsypywano bezpośrednio do filiżanki lub szklanki i zalewano gorącą wodą.
Metoda ta nie jest tym samym co kawa po turecku przygotowywana w tygielku. Czeski sposób przypomina popularną również w Polsce kawę zalewaną.
Zmiany zwyczajów konsumentów oraz rozwój kawiarni sprawiły, że w Czechach coraz większą popularność zdobyły espresso, cappuccino, kawa filtrowana i inne metody alternatywne.
Czeskie palarnie speciality
Współczesny czeski rynek nie ogranicza się do dużych marek sprzedawanych w supermarketach. Szczególnie w Pradze, Brnie i innych większych miastach powstało wiele niewielkich palarni kaw speciality.
Przedsiębiorstwa takie jak Doubleshot, Dos Mundos i Coffee Source zwracają uwagę na kraj i region pochodzenia ziaren, sposób ich obróbki, datę palenia oraz profil smakowy. Stanowią one uzupełnienie rynku tradycyjnych marek, takich jak Jihlavanka i Marila.
Podsumowanie
Do najbardziej znanych marek czeskiego pochodzenia należą Jihlavanka, Marila i historyczny Dadák – pierwsze dwie znajdują się obecnie w rękach zagranicznych właścicieli, ale ich historia pozostaje związana z Czechami.
Nową część rynku reprezentują palarnie speciality, między innymi Doubleshot, Dos Mundos i Coffee Source. Pokazują one, jak czeska kultura picia kawy zmieniła się od tradycyjnego „turka” do espresso i jasno palonych kaw przelewowych.