Andrzej Fiedoruk to polski socjolog, historyk i autor licznych publikacji poświęconych kulturze kulinarnej, historii jedzenia oraz kuchni regionalnej. Urodził się w 1957 roku w Białymstoku i jest silnie związany z Podlasiem. W jego bogatym dorobku znalazły się również książki poświęcone kawie.
Dla czytelników Kawa Perfekt szczególnie interesujące są dwie publikacje: „Kawa bez tajemnic” oraz „Kawa”.
Fiedoruk nie ogranicza się jednak do przedstawienia sposobów przygotowywania napoju. Charakterystyczne dla jego twórczości jest łączenie kulinariów z historią, obyczajami i anegdotami. Dzięki temu jego książki można traktować nie tylko jako poradniki, ale również jako świadectwo sposobu, w jaki o kawie i kulturze kulinarnej pisano w Polsce na początku XXI wieku.
Kim jest Andrzej Fiedoruk?
Andrzej Fiedoruk urodził się i wychował w Białymstoku. Z wykształcenia jest socjologiem i historykiem.
Jego zainteresowania koncentrują się przede wszystkim wokół historii jedzenia, tradycji kulinarnych oraz kuchni regionalnych.
Jest autorem kilkudziesięciu książek, artykułów, esejów i felietonów. Szczególne miejsce w jego twórczości zajmuje Podlasie oraz kuchnie regionów znajdujących się na pograniczu różnych kultur.
W publikacjach Fiedoruka przepisy często są jedynie punktem wyjścia do szerszej opowieści.
Autor interesuje się pochodzeniem produktów, historią potraw, zmianami zwyczajów żywieniowych oraz miejscem jedzenia i napojów w kulturze.
Takie podejście można zauważyć również w jego książkach o kawie.
Andrzej Fiedoruk i kawa
W dorobku autora znajdziemy publikacje dotyczące bardzo różnych dziedzin kulinariów. Kawa zajmuje jednak wśród nich interesujące miejsce.
Fiedoruk poświęcił jej osobne książki, w których przedstawiał zarówno informacje dotyczące samego produktu, jak i sposoby jego przygotowania.
Dla Kawa Perfekt szczególnie istotne są:
„Kawa bez tajemnic” – 2004
oraz
„Kawa” – 2008.
Pierwsza jest bardziej rozbudowaną publikacją poświęconą kawie, druga natomiast znacznie krótszym opracowaniem łączącym podstawową wiedzę z przepisami.
Obie pokazują, jak temat kawy przedstawiano polskiemu czytelnikowi jeszcze przed gwałtownym rozwojem współczesnej kultury specialty coffee w Polsce.
„Kawa bez tajemnic”
„Kawa bez tajemnic” ukazała się w 2004 roku nakładem białostockiego wydawnictwa Kreator.
Książka liczy 176 stron.
ISBN: 83-7344-022-4.
Publikacja nie ogranicza się do prostego zbioru przepisów. Autor przedstawia różne zagadnienia związane z kawą, jej przygotowaniem i właściwościami.
Czytelnik może znaleźć w niej między innymi informacje dotyczące parzenia i doprawiania kawy, jej składu oraz różnych sposobów wykorzystania.
Pojawiają się również przepisy na bardziej nietypowe kawowe propozycje i desery.
Ciekawostką jest część dotycząca domowej uprawy Coffea arabica. Autor pokazuje więc kawę nie tylko jako gotowy produkt kupowany w sklepie, ale również jako roślinę.
Z dzisiejszej perspektywy szczególnie interesujące jest spojrzenie na tę książkę jako na publikację z 2004 roku.
Świat kawy zmienił się od tego czasu bardzo mocno. Inaczej mówi się dziś o jakości ziaren, obróbce, paleniu, metodach alternatywnych czy wpływie kawy na zdrowie.
„Kawa bez tajemnic” pozwala więc zobaczyć, jak wiedza o kawie była popularyzowana w Polsce ponad dwie dekady temu.
„Kawa” z 2008 roku
Cztery lata później ukazała się kolejna książka Andrzeja Fiedoruka zatytułowana po prostu „Kawa”.
Publikację wydały Agora i Pascal w 2008 roku.
Książka liczy 96 stron, a jej numer ISBN to 978-83-7552-207-5.
Jest więc znacznie krótsza od „Kawy bez tajemnic”.
Jej założeniem jest przeprowadzenie czytelnika przez świat kawy – od podstaw dotyczących uprawy i produkcji po ciekawostki oraz przepisy.
To książka o charakterze popularyzatorskim.
Nie jest rozbudowaną encyklopedią kawy. Ma raczej w przystępny sposób zainteresować czytelnika produktem, który dla większości osób jest elementem codzienności.
Historia i kultura jedzenia
Książki o kawie nie są przypadkowym wyjątkiem w twórczości Andrzeja Fiedoruka.
Autor od wielu lat zajmuje się historią kulinariów.
Interesują go nie tylko receptury, ale również pytania:
Skąd pochodzi dana potrawa?
Dlaczego ludzie zaczęli ją przygotowywać?
Jak zmieniały się zwyczaje kulinarne?
Jak na kuchnię wpływały historia, handel, religia i kontakty pomiędzy kulturami?
Takie podejście jest szczególnie wartościowe w przypadku kawy.
Historia kawy to przecież nie tylko historia napoju. To również historia handlu, kawiarni, kolonializmu, zmian społecznych oraz przenikania się kultur.
Kucharz-publicysta
Twórczość Andrzeja Fiedoruka bywa określana jako połączenie kulinariów i publicystyki. To dobre określenie charakteru jego książek.
Autor nie chce jedynie podawać receptur. Stara się opowiedzieć historię produktu lub potrawy, przedstawić jej kulturowe otoczenie i uzupełnić informacje anegdotami.
W przypadku kawy takie podejście jest szczególnie interesujące. Za filiżanką kawy kryje się bowiem długa droga – od kawowca i plantacji poprzez handel, palenie i mielenie aż do sposobu przygotowania napoju.
Andrzej Fiedoruk na tle współczesnych autorów o kawie
Współczesne książki o kawie często koncentrują się na bardzo precyzyjnym przygotowaniu napoju.
Autorzy opisują ekstrakcję, temperaturę wody, stopień zmielenia, proporcje, jakość zielonego ziarna czy metody alternatywne.
Książki Fiedoruka powstawały w innym momencie rozwoju polskiej kultury kawowej.
Dlatego warto czytać je również jako dokument swojej epoki.
Pokazują sposób popularyzowania wiedzy o kawie przed okresem, w którym pojęcia takie jak specialty coffee, single origin, V60 czy AeroPress stały się powszechnie rozpoznawalne wśród osób bardziej zainteresowanych kawą.
Nie oznacza to, że jedna perspektywa zastępuje drugą.
Wręcz przeciwnie.
Starsze polskie publikacje pozwalają obserwować, jak zmieniała się nasza wiedza i sposób mówienia o kawie.
Książki Andrzeja Fiedoruka o kawie
Z punktu widzenia Kawa Perfekt najważniejsze są przede wszystkim:
| Tytuł | Rok | Wydawnictwo | Liczba stron |
|---|---|---|---|
| Kawa bez tajemnic | 2004 | Kreator | 176 |
| Kawa | 2008 | Agora / Pascal | 96 |
Obie publikacje będziemy mogli omówić dokładniej w osobnych wpisach.
Szczególnie „Kawa bez tajemnic” zasługuje na oddzielną prezentację, ponieważ jest znacznie bardziej rozbudowana i została w całości poświęcona kawie.
Andrzej Fiedoruk – najczęściej zadawane pytania
Kim jest Andrzej Fiedoruk?
Andrzej Fiedoruk to polski socjolog, historyk i autor licznych książek dotyczących historii jedzenia, kuchni regionalnej i kultury kulinarnej. Urodził się i wychował w Białymstoku.
Czy Andrzej Fiedoruk napisał książkę o kawie?
Tak. Jest autorem między innymi „Kawy bez tajemnic” oraz książki „Kawa”.
Kiedy ukazała się „Kawa bez tajemnic”?
Pierwsze wydanie książki ukazało się w 2004 roku nakładem wydawnictwa Kreator.
Kiedy wydano książkę „Kawa”?
„Kawa” Andrzeja Fiedoruka ukazała się w 2008 roku. Publikacja liczy 96 stron.
O czym pisze Andrzej Fiedoruk?
Jego twórczość dotyczy przede wszystkim historii kulinariów, tradycji regionalnych, produktów spożywczych oraz kultury jedzenia. Jest autorem wielu książek związanych szczególnie z Podlasiem i kuchniami Europy Wschodniej.